درد مثانه میتواند نشانه هر چیزی باشد: از یک عفونت جزئی گرفته تا یک بیماری جدی مثل سرطان؛ و علائمش شامل ناراحتی در ناحیه پایین شکم، سوزش ادرار و … است.
خبر خوب این که سرطان مثانه خیلی کمیاب است، به ویژه در زنان. اما این بدان معنا نیست که میتوانید از درد یا فشاری که در لگن یا پایین شکم خود دارید چشم پوشی کنید چون این علائم ممکن است از مثانه شما نشأت بگیرد یا نشانهای از یک مشکل جدی سلامتی باشد.
یکی از متخصصان دانشکده پزشکی کارولینای شمالی، پاسخ میدهد که به علائم دیگر خود توجه کنید، به ویژه اگر همراه با درد مثانه در ادرارتان خون وجود دارد.
درد در ناحیه مثانه میتواند ناشی از درد لگن به دلیل شرایط زنان و زایمان باشد. برخی از مشکلات گوارشی هم ممکن است منجر به درد در داخل یا اطراف مثانه شود. متخصصی میگوید: وقتی زنان درد مثانه دارند، باید به دنبال دلیلش باشند. درد مثانه میتواند به دلیل شرایط ذکر شده در زیر باشد:
این مشکل که گاهی اوقات عفونت مثانه نامیده میشود (UTIs) در زنان شایعتر است و آناتومی بدن علت آن است. مجرای ادرار زن به مناطقی که دارای باکتریهای طبیعیاند مثل مقعد و واژن نزدیک است.
بیش از نیمی از زنان در مقطعی از زندگی خود به عفونت ادراری مبتلا میشوند و این عفونتها میتوانند در هر سنی ایجاد شوند. بنیاد مراقبت اورولوژی خاطرنشان میکند که زنان جوان با شروع فعالیت جنسی بیشتر به این عفونتها مبتلا میشوند، در حالی که زنان مسن بعد از یائسگی زمانی که سطح استروژن واژن کاهش مییابد مستعد ابتلا به عفونتهای ادراری هستند. استروژن در سلامت دستگاه ادراری نقش دارد و نازک شدن بافت واژن بعد از یائسگی، آن را مستعد ابتلا به عفونت میکند.
بر اساس مطالعهای، در زنان بالای ۶۵ سال، میزان عفونت دستگاه ادراری دو برابر میشود. در همین تحقیق اضافه شده که بیشترین میزان این عفونت در طول سالهای حداکثر فعالیت جنسی، یعنی بین ۳۹-۱۸ سالگی رخ میدهد.
در زنان جوان، درد مثانه یکی از علائم شایع عفونت ادراری همراه با ادرار مکرر و دردناک است. علائم در زنان مسن میتواند متفاوت باشد اما معمولاً شامل دردهای عضلانی، درد شکم، خستگی و ضعف است.
مهم است که به پزشک خود مراجعه کنید زیرا درمان با آنتی بیوتیکهایی مثل نیتروفورانتوئین، تری متوپریم/سولفامتوکسازول و فسفومایسین معمولاً عفونت دستگاه ادراری را برطرف میکند. اگرچه ممکن است عفونت بدون درمان از بین برود، آنتی بیوتیکها میتوانند روند بهبود را تسریع کرده و به سرعت علائم ناراحتکننده را از بین ببرند. نوشیدن مایعات اضافی و ادرار مکرر هم به درمان عفونت و ناراحتی شما کمک میکند.
خیلی از زنان با درد لگن مربوط به سیستیت بینابینی زندگی میکنند، وضعیتی که در آن دیواره مثانه تحریک و ملتهب میشود. یکی از متخصصین میگوید: سیستیت بینابینی شکل شدید سندرم درد مثانه است.
ناراحتی مثانه ناشی از سیستیت بینابینی ممکن است از بروز حساسیت تا درد شدید متغیر باشد که با نیاز مداوم و فوری به ادرار کردن مشخص میشود. این احساس ممکن است تا ۶۰ بار در روز رخ دهد، حتی بلافاصله بعد از ادرار کردن. سرنخ دیگری که گواه وجود سیستیت بینابینی است: تشدید درد مثانه در وضعیت قاعدگی است.
سیستیت بینابینی ناشی از عفونت دستگاه ادراری نیست، اگرچه در صورت ابتلا به سیستیت بینابینی و ابتلا به عفونت ادراری، علائم ممکن است بدتر شوند. در حالی که علت آن ناشناخته باشد، به نظر میرسد بعضی رویدادها یا عوامل باعث تشدید علائم میشوند، از جمله استرس، تغییر در رژیم غذایی، آلرژی و مصرف بعضی داروها و ….
اگرچه هیچ درمانی وجود ندارد، یکی از گزینههای درمانی برای سیستیت بینابینی گشاد کردن (کشش) مثانه در روشی است که شامل پر کردن آرام آن با مایع است. مصرف داروهای خوراکی مثل داروهای سه حلقهای ضد افسردگی ، آنتی هیستامینها و پنتوسان پلی سولفات سدیم؛ فیزیوتراپی؛ و استفاده از یک دستگاه تحریک الکتریکی عصب برای کاهش درد با ارسال تکانههای خفیف به اعصاب قسمت پایینی کمر. در موارد شدید بعد از اینکه سایر درمانها جواب ندادند، گاهی اوقات جراحی یک گزینه مناسب است.
۳. تغییرات سیستم تولید مثل
یکی از متخصصین میگوید: درد مثانه در زنان ممکن است نتیجه نازک شدن پوست واژن باشد که آتروفی نامیده میشود و زمانی که در دوران یائسگی [یا پیش از یائسگی] بافتهای اطراف واژن از استروژن محروم میشوند، رایجتر است. وقتی سطح استروژن کم شود، بافتهای واژن کوچک و نازکتر میشوند.
استروژن خوراکی کمکی نمیکند، اما کرم استروژن واژینال ممکن است علائم را کاهش دهد. بعضی از این درمانها فقط با تجویز پزشک در دسترساند، اما گزینههای بدون نسخه هم وجود دارد. به طور معمول، این داروها روزانه به مدت یک تا سه هفته و بعد یک تا سه بار در هفته بعد از آن استفاده میشوند.
صحبت با پزشک در مورد درد و ناراحتی مثانه میتواند به تعیین اینکه مشکل واقعا کجاست کمک کند.
۴. سرطان مثانه (نادر اما تهدید کننده زندگی)
در حالی که سرطان مثانه به خصوص در زنان کمیاب است، اما زمانی که تومورها پیشرفتهترند، احتمال تشخیص آن در زنان بیشتر است. به گفته شبکه حمایت از سرطان سینه، احتمال مرگ زنان در اثر سرطان مثانه در مقایسه با مردان بیشتر و شایعترین علامت آن وجود خون در ادرار است. بعضی از زنان هم موقع ادرار کردن، احساس درد و سوزش دارند.
درمانهای سرطان مثانه شامل جراحی، شیمیدرمانی و پرتودرمانی و ایمونوتراپی است. اکثر افراد برای برداشتن تومور یا تومورها به جراحی نیاز دارند و در موارد شدید تمام یا قسمتهایی از مثانه برداشته میشود.
متخصصی میگوید، مهم است که در نظر بگیریم آیا رحم و سایر اندامهای سیستم زنان و زایمان به دلیل نزدک بودن به مثانه میتوانند باعث درد آن شوند یا نه. او توضیح میدهد که اختلال عملکرد کف لگن، مثل گرفتگی یا اسپاسم عضلات لگن، معمولاً با درد مثانه رخ میدهد و ممکن است درد مثانه را بدتر کند. فرد مبتلا به این عارضه ممکن است موقع اجابت مزاج نتواند به درستی این عضلات را شل و هماهنگ کند. علائم اختلال عملکرد کف لگن عبارتند از یبوست، زور زدن برای اجابت مزاج، نشت ادرار یا مدفوع، و احساس نیاز مکرر به ادرار کردن.
درد لگن همچنین میتواند ناشی از آندومتریوز، بیماری التهابی لگن یا کیست تخمدان باشد. علاوه بر این، مشکلات گوارشی مثل بیماریهای التهابی روده از جمله بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو گاهی میتواند منبع درد لگن باشد.
اگر هیچ یک از این شرایط وجود نداشته باشد و زنان درد مثانه مداوم داشته باشند، معمولاً برای سندرم درد مثانه درمان میشوند که به شرایط دردناک مثانه بعد از حذف علل دیگر مثل عفونت دستگاه ادراری و سرطان اشاره دارد.
نکته نهایی برای زنان که باید در نظر داشته باشند: درد مثانه خود را خودتان تشخیص ندهید، چون اهمیت دادن به این موضوع و درمان آن میتواند به بدن و ذهنتان تسکین ببخشد.